Hepsi çeşitli açılardan Türkiye'de devlet toplum ilişkisini çözümlemeyi amaçlayan yazıların oluşturduğu bir kitap bu. Ahmet İnsel, bir yanda Türkiye Cumhuriyeti devletini kuran ve sürdüren kadroların öbür yanda 'sivil' politikacıların yeraldığı iktidar ilişkileri ve çatışmalarına eğiliyor, Türkiye devletinin başlıca nitelikleri üzerinde duruyor. Ama asıl önemlisi, devletin toplum hayatına, toplumsal gelişmeye vurduğu damagaya ve topluma dayattığı ilişkiye dikkat çekiyor. Türkiye toplumunun son yıllarda yoğunlaşmış olarak yaşadığı derin bunalımın hem tarihî köklerini hem güncel nedenlerini aydınlatmada ilk adımın, bütün projektörleri ve gözleri devlete doğru çevirmek olduğunu ileri süren yazar, temel sorunsalı açısından önem taşıyan, İslâm karşısında devlet, laiklik, milliyetçilik, Türk siyasî partileri.. konularını ele alıyor, yakın tarihe dair somut analizler yapıyor. İnsel ayrıca, Türkiye toplumunun yaşadığı bunalımdan çıkış yollarını araştırırken, hem bir temel kavram olarak demokrasinin içeriğini aydınlatmaya çalışıyor hem de bir sosyalist demokrasi perspektifi oluşturmaya yönelik önermelerde bulunuyor.

Cumhuriyet’in ilk yılları, şüphesiz Türk tarihinin en önemli dönemlerinden biridir. Millî Mücadele ile küllerinden yeniden doğan Türk milleti, cephedeki zaferin hemen ardından tarihindeki en önemli toplumsal dönüşümlerden birini gerçekleştirmek için kolları sıvamıştı. Celal Nuri İleri, işte bu büyük dönüşümün zihinsel altyapısını çok iyi anlamış bir düşünür ve devlet adamıdır. Hem İslam hem de Batı medeniyetini çok iyi tanıyan Celal Nuri, her iki medeniyetin de zayıf ve güçlü yönlerini önyargılardan arınmış bir şekilde ele alabilen bir düşünürdür. 
 
Medeniyet kavramından Batılılaşmaya, alfabeden ekonomiye birçok kavramın detaylı bir şekilde ele alındığı bu eser Türk toplumunun son yüzyılını anlamak açısından son derece önemli ipuçları sunmaktadır. 
 
Atatürk’ün de okuduğu ve yazarının ileri sürdüğü fikirleri övgüyle andığı bu önemli eseri günümüz Türkçesiyle yeniden yayımlamaktan büyük onur duyarız.