Prof. Dr. Cahit Can'ın, Cumhuriyet Devrimi ve Öngörülmeyen Bugünü adını taşıyan kitabı, bir devrim ve karşıdevrim tarihidir. Sözkonusu olan devrim, kitabın adından da anlaşılacağı üzere, kökleri Meşrutiyet devrimlerine dayanan ve 1923'te zafere ulaşan Türk Mili Demokratik Devrimi'dir. Kitapta Cumhuriyet Devrimi'nin karakteri, kendine önce gerçekleşen uluslararası devrimlerin düşünsel temelleri ve pratikleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. O devrimlerin deneyimi olan devrim teorileri ışığında değerlendirilmektedir. Daha da önemlisi, Türk Cumhuriyet Devrimi pratiğinin hem evrensel, hem de kendine özgü özellikleri anlatılırken, ikincisinin dünya devrim deneyleri ve teorileri hazinesine nesnel olarak yaptığı katkılar ortaya konmaktadır. Elinizdeki kitap, aynı zamanda bir karşıdevrim tarihidir. Türk Milli Demokratik Devrimi, özgün adıyla Kemalist Devrim, niçin tamamlanamadı? "Tamamlanmadığı için karşıtına dönüşme", yarım kalan bütün devrimlerin olduğu gibi onun da kaçınılmaz sonu oldu. Cumhuriyet Devrimi ve Öngörülmeyen Bugünü, ele aldığı konuda, hem bir akademik ders kitabıdır hem de, devrimciler için bir eleştiri-özeleştiri denemisidir. "İkinci Kuvayı Milliyeciliğimizin" yoluna tutulan mütevazı bir ışıktır.

Türkiye'de düşünce tarihi, din ve siyaset sosyolojisine yaptığı önemli katkılar nedeniyle düşünce hayatımızın öndegelen isimlerinden biri olan Şerif Mardin, toplumumuzda yüzyılı aşkın bir süredir gündemde kalan din, modernleşme, batılılaşma gibi olguları resmi yorumun da yerleşik muhalif söylemlerin de dışında kalarak, toplumsal zemin ve arka planlarıyla inceler. Mardin'in pozitivist Batı düşüncesinin Türkiye'de egemen görüşle birleşerek biçimlendiği "kabul edilmiş" eğilim ve yönteme kapılmayışı, toplumsal değişim dinamiklerini genelgeçer kalıplara sokmayışı, resmî ideoloji ve kemalist söylemin etkilerinden uzak kalışı, onu "Cumhuriyet aydınları"nın önemli bir kesiminden kalın çizgilerle ayırır ve bütün eserlerini toplumbilim dünyamızda ayrıcalıklı bir yere koymayı gerektirir.Siyasal ve sosyal bilimler, Şerif Mardin'in 1950'lerden beri sosyal bilimler alanında yazdığı makalelerin ve kitap eleştirilerinin derlemesi. Derlemede yönteme, metin analizine, ideolojik sembol tahliline, sosyolojik kavramlara v.b. dair, daha "teknik" özellikli metinler yeraldığı gibi, Türkiye'nin siyasal ve toplumsal kültür yapısını konu edinen ve yorumlayan eleştirel makaleler de var.